در میان تمامی خودروسازان جهان، کمتر برندی مانند خودرو واکسهال دارای هویتی چندگانه و داستانی پرفراز و نشیب است. واکسهال نه تنها یکی از قدیمی ترین نام ها در صنعت حمل ونقل بریتانیا است، بلکه نمادی از انطباق پذیری مهندسی با تغییرات سیاسی و اقتصادی قرن بیستم و بیست و یکم محسوب می شود. در این مقاله، از ریشه های این برند در لندن قرن نوزدهم تا تبدیل شدن به بازوی قدرتمند جنرال موتورز و در نهایت پیوستن به گروه استلانتیس را بررسی می کنیم. محصولات فعلی در وب سایت رسمی Vauxhall معرفی شده اند.
برند واکسهال در سال ۱۸۵۷ توسط الکساندر ویلسون به عنوان تولیدکننده پمپ و موتورهای دریایی در منطقه واکسهال لندن تاسیس شد. این شرکت در سال ۱۹۰۳ اولین خودرو واکسهال خود را تولید کرد. واکسهال در سال ۱۹۲۵ توسط جنرال موتورز خریداری شد و برای دهه ها به عنوان برادر دوقلوی برند “اوپل” در بریتانیا فعالیت کرد. برای شناخت یکی از برندهای آمریکایی همین گروه، تاریخچه جی ام سی را بخوانید. این برند با مدل های نمادینی نظیر ویوا، ویکتور و بعدها کورسا و آسترا به پرفروش ترین برند بریتانیا تبدیل شد. از سال ۲۰۲۱، واکسهال بخشی از ابرگروه استلانتیس است و به سمت تولید خودروهای تمام الکتریکی حرکت می کند.
ریشه های واکسهال؛ قبل از عصر خودرو
برخلاف بسیاری از خودروسازان که از ابتدا با هدف ساخت وسیله نقلیه کار خود را آغاز کردند، داستان خودرو واکسهال در یک کارگاه مهندسی آهن و فولاد شروع شد. الکساندر ویلسون شرکت “کارگاه آهنگری واکسهال” را پایه گذاری کرد. نام این برند از منطقه “واکسهال” در جنوب لندن گرفته شده است که خود ریشه در نام “عمارت فولک” (عمارت فولک دِ بروات، از شوالیه های قرن ۱۳) دارد.
در سال ۱۹۰۳، مهندسان این شرکت تصمیم گرفتند وارد دنیای نوظهور اتومبیل شوند. اولین خودرو واکسهال یک ماشین کوچک ۵ اسب بخاری بود که با فرمان اهرمی هدایت می شد.
نماد گریفین ؛ نگهبان میراث واکسهال
لوگوی خودرو واکسهال یکی از شناخته شده ترین نشان ها در بریتانیا است. این لوگو تصویری از یک “گریفین” (موجودی افسانه ای با بدن شیر و سر عقاب) است که پرچمی با حرف وی را به دست دارد. این نشان از نشان خانوادگی همان شوالیه قرن سیزدهمی، “فولک دِ بروات” الهام گرفته شده است. گریفین نماد قدرت، سرعت و محافظت است که با هویت یک برند اصیل بریتانیایی کاملاً همخوانی دارد.
عصر طلایی مهندسی و مسابقات (۱۹۰۳ – ۱۹۲۵)
پیش از آنکه خودرو واکسهال به یک برند خانوادگی تبدیل شود، به عنوان سازنده خودروهای لوکس و اسپرت شناخته می شد.
- مدل پرینس هنری: این خودرو که در سال ۱۹۱۱ معرفی شد، به عقیده بسیاری از کارشناسان، اولین “خودروی اسپرت” واقعی جهان است.
- واکسهال 30/98: یکی از سریع ترین و زیباترین خودروهای دوران قبل از جنگ جهانی اول بود که توانست نام خودرو واکسهال را در پیست های سرعت جاودانه کند.
در این دوران، واکسهال رقیب مستقیم برندهایی نظیر بنتلی بود و به دلیل کیفیت ساخت فوق العاده و مهندسی دقیق، مورد تحسین طبقه اشراف قرار داشت.
پیوستن به جنرال موتورز؛ تغییر استراتژی به سمت بازار انبوه
در سال ۱۹۲۵، کمپانی آمریکایی جنرال موتورز ، واکسهال را با قیمت ۲.۵ میلیون دلار خریداری کرد. این نقطه عطفی در تاریخچه خودرو واکسهال بود. تحت مدیریت آمریکایی ها، واکسهال از یک برند لوکس و کم تیراژ به یک غول تولید انبوه تبدیل شد.
هدف جنرال موتورز این بود که واکسهال را به رقیبی برای فورد در بریتانیا تبدیل کند. اولین محصول این تفکر جدید، مدل کادت بود. واکسهال شروع به استفاده از متدهای تولید زنجیره ای کرد و قیمت محصولات خود را کاهش داد تا طبقه متوسط بریتانیا بتوانند صاحب یک خودرو واکسهال شوند.
واکسهال در جنگ جهانی دوم
مانند بسیاری دیگر از صنایع بریتانیا، کارخانه های خودرو واکسهال در طول جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹-۱۹۴۵) تغییر کاربری دادند. مهم ترین دستاورد این برند در زمان جنگ، طراحی و تولید تانک های چرچیل بود. مهندسان واکسهال با استفاده از تجربه خود در ساخت موتورهای قدرتمند، توانستند تانکی بسازند که در جبهه های نبرد نقش حیاتی ایفا کرد. علاوه بر تانک، هزاران کامیون نظامی مدل بدفورد نیز توسط این شرکت تولید شد.
دوران پس از جنگ و شکوفایی مدل های نمادین
در دهه های ۵۰ و ۶۰ میلادی، خودرو واکسهال با طراحی هایی الهام گرفته از خودروهای آمریکایی (کروم کاری زیاد و باله های عقب)، بازار را تسخیر کرد.
- واکسهال ویکتور: این خودرو در زمان خود به پرصادرات ترین خودروی بریتانیا تبدیل شد.
- واکسهال ویوا: یک خودروی کوچک خانوادگی که پاسخی به فورد کورتینا بود و در سال ۱۹۶۳ معرفی شد. ویوا به قدری محبوب بود که هنوز هم در خاطرات بسیاری از بریتانیایی ها به عنوان اولین ماشین خانوادگی نقش بسته است.
اتحاد واکسهال و اوپل؛ همزادهای اروپایی
از دهه ۱۹۷۰، جنرال موتورز تصمیم گرفت محصولات دو زیرمجموعه اروپایی خود یعنی واکسهال (در بریتانیا) و اوپل (در آلمان و سایر نقاط اروپا) را یکسان سازی کند. از آن زمان به بعد، هر خودرو واکسهال در واقع نسخه ای با فرمان سمت راست از محصولات اوپل بود.
مدل های جاویدان این دوران:
- واکسهال کاوالیر: رقیب سرسخت فورد سیرا که به خودروی محبوب مدیران و خانواده ها تبدیل شد.
- واکسهال آسترا: هاچ بک محبوبی که از سال ۱۹۸۰ تولید آن آغاز شد و هنوز هم یکی از ستون های اصلی فروش خودرو واکسهال است.
- واکسهال کورسا: خودرویی که بخش بزرگی از جوانان بریتانیایی رانندگی را با آن آموختند.
بررسی تکنولوژی و ویژگی های فنی خودرو واکسهال
واکسهال همواره به دنبال ارائه تکنولوژی های کاربردی با قیمت مناسب بوده است. برخی از نوآوری های کلیدی در محصولات خودرو واکسهال عبارتند از:
- سیستم چراغ هوشمند ال ای دی: چراغ های ماتریسی پیشرفته که بدون خیره کردن چشم رانندگان مقابل، بیشترین روشنایی را ایجاد می کنند.
- پیشرانه های اکوتک: تمرکز بر کاهش مصرف سوخت و آلایندگی که در دهه های ۹۰ و ۲۰۰۰ به اوج رسید.
- سیستم تعلیق فلکس راید: که اجازه می دهد راننده حالت رانندگی را بین اسپرت و راحت تغییر دهد.
انتقال به گروه گروه پژو سیتروئن و در نهایت استلانتیس
در سال ۲۰۱۷، جنرال موتورز پس از نزدیک به یک قرن، واکسهال و اوپل را به گروه فرانسوی گروه پژو سیتروئن (مالک پژو و سیتروئن) فروخت. این تغییر مالکیت باعث شد پلتفرم های خودرو واکسهال با محصولات پژو مشترک شود.
در سال ۲۰۲۱، با ادغام گروه گروه پژو سیتروئن و فیات-کرایسلر، ابرگروه استلانتیس شکل گرفت. امروزه واکسهال در کنار برندهایی نظیر مازراتی، آلفارومئو و جیپ قرار دارد. مسیر یکی از این برندها در تاریخچه مازراتی آمده است. این ادغام باعث شده تا خودرو واکسهال به جدیدترین تکنولوژی های برقی و خودران دسترسی پیدا کند.
آینده خودرو واکسهال؛ برقی سازی کامل تا ۲۰۲۸
واکسهال یکی از پیشروترین برندها در نقشه راه برقی سازی است. این شرکت اعلام کرده است که تا سال ۲۰۲۸، تمامی محصولات خودرو واکسهال در بریتانیا کاملاً الکتریکی خواهند بود.
مدل هایی نظیر کورسا برقی و موکا برقی هم اکنون در بازار حضور دارند و با استقبال خوبی روبرو شده اند. طراحی جدید واکسهال با نام طراحی ویزور واکسهال (نمای جلوی یکپارچه و تیره) نشان دهنده چهره مدرن این برند در عصر دیجیتال است.
لیست پرفروش ترین و مهم ترین مدل های تاریخ واکسهال
| مدل خودرو | دهه طلایی | اهمیت در بازار |
| پرینس هنری | ۱۹۱۰ | اولین خودروی اسپرت جهان |
| ویوا | ۱۹۶۰ | خودروی محبوب طبقه متوسط بریتانیا |
| کاوالیر | ۱۹۸۰ | قهرمان فروش در سگمنت سدان های اداری |
| آسترا | ۱۹۹۰ – اکنون | ستون اصلی هاچ بک های خانوادگی |
| کورسا | ۲۰۰۰ – اکنون | پرفروش ترین خودروی کوچک بریتانیا |
| موکا | ۲۰۲۰ – اکنون | نماد زبان طراحی جدید و کراس اوورهای مدرن |
سوالات متداول
تفاوت بین واکسهال و اوپل چیست؟
در واقع این دو برند محصولات یکسانی را تولید می کنند. خودرو واکسهال مخصوص بازار بریتانیا است و فرمان آن در سمت راست قرار دارد، در حالی که اوپل برای بازار اروپای قاره ای و سایر نقاط جهان تولید می شود.
آیا خودرو واکسهال هنوز در بریتانیا تولید می شود؟
بله، برخلاف بسیاری از برندها، واکسهال هنوز کارخانه های بزرگی در “السمر پورت” و “لوتون” بریتانیا دارد که مدل هایی نظیر آسترا و خودروهای ون را تولید می کنند.
چرا واکسهال در خارج از بریتانیا فروخته نمی شود؟
جنرال موتورز و مالک فعلی (استلانتیس) ترجیح داده اند برای جلوگیری از رقابت داخلی، واکسهال را به عنوان یک برند انحصاری برای بازار بریتانیا حفظ کنند و در سایر کشورها از برند اوپل استفاده نمایند.
کیفیت خودرو واکسهال چگونه است؟
تحت مالکیت استلانتیس، کیفیت ساخت محصولات خودرو واکسهال به دلیل استفاده از پلتفرم های مشترک با پژو و مهندسی آلمانی اوپل، بهبود چشمگیری یافته و در تست های رضایت مشتری رتبه های خوبی کسب کرده است.
میراثی که همچنان می تازد
برند خودرو واکسهال از آغاز فروتنانه خود در یک کارگاه آهن گری تا تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی صنعت خودروی اروپا، مسیری طولانی را پیموده است. این برند با تکیه بر توانایی خود در ارائه خودروهای مردمی، باکیفیت و متناسب با نیاز زمانه، توانسته است از بحران های اقتصادی و تغییرات مالکیتی جان سالم به در ببرد. امروزه واکسهال با نگاهی جسورانه به سمت آینده ای سبز و الکتریکی، همچنان به عنوان یکی از محبوب ترین گزینه ها برای خانواده ها باقی مانده است.
